ตั้งแต่ฤดูกาล 2024/25 ศึกฟุตบอลสโมสรที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของยุโรปถูกปรับโฉมครั้งประวัติศาสตร์ บทความนี้จะสรุป ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รูปแบบใหม่ ทั้งระบบลีกเฟส 36 ทีม วิธีจับสลาก การคิดคะแนน และเงื่อนไขเข้ารอบ แบบเข้าใจง่ายสำหรับแฟนบอลทุกคน
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รูปแบบใหม่ คืออะไร
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รูปแบบใหม่ คือโครงสร้างการแข่งขันที่เริ่มใช้ตั้งแต่ฤดูกาล 2024/25 โดยยูฟ่ายกเลิกรอบแบ่งกลุ่มแบบเดิมที่มี 8 กลุ่ม กลุ่มละ 4 ทีม แล้วเปลี่ยนมาเป็น “ลีกเฟส” (League Phase) ซึ่งรวมทุกทีมไว้ในตารางคะแนนตารางเดียวกัน
จำนวนทีมที่เข้าร่วมเพิ่มขึ้นจาก 32 เป็น 36 ทีม และแต่ละทีมจะได้เล่นกับคู่แข่ง 8 ทีมที่แตกต่างกัน แทนที่จะเจอคู่แข่งเพียง 3 ทีมแบบเหย้า-เยือนเหมือนในอดีต ทำให้แฟนบอลได้เห็นคู่แข่งขันที่หลากหลายและสูสีมากขึ้นตั้งแต่รอบแรก
สรุปประเด็นสำคัญ
- เริ่มใช้ตั้งแต่ฤดูกาล 2024/25 แทนที่ระบบรอบแบ่งกลุ่มเดิม
- ขยายจาก 32 เป็น 36 ทีม และรวมทุกทีมไว้ในตารางลีกตารางเดียว
- แต่ละทีมเล่น 8 นัด (เหย้า 4 นัด เยือน 4 นัด) กับคู่แข่ง 8 ทีมที่แตกต่างกัน
- อันดับ 1–8 เข้ารอบ 16 ทีมสุดท้ายทันที ส่วนอันดับ 9–24 ต้องเล่นรอบเพลย์ออฟ
- ทีมที่ตกรอบจะไม่ได้ไปเล่นต่อในยูฟ่ายูโรปาลีกอีก
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกรูปแบบใหม่ต่างจากเดิมยังไง
คำถามที่แฟนบอลถามเข้ามามากที่สุดคือ ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกรูปแบบใหม่ต่างจากเดิมยังไง คำตอบสั้น ๆ คือแทบทุกอย่างเปลี่ยนไป ตั้งแต่จำนวนทีม จำนวนแมตช์ วิธีจับสลาก ไปจนถึงวิธีคัดเลือกทีมเข้าสู่รอบน็อกเอาต์
จากรอบแบ่งกลุ่มสู่ระบบลีกเฟส
รูปแบบเดิมใช้มาอย่างยาวนานตั้งแต่ฤดูกาล 2003/04 โดยแบ่ง 32 ทีมออกเป็น 8 กลุ่ม แต่ละทีมเล่น 6 นัดพบกับคู่แข่งในกลุ่มแบบเหย้า-เยือน ทีมอันดับ 1–2 ของแต่ละกลุ่มจะผ่านเข้ารอบ 16 ทีมสุดท้าย ส่วนทีมอันดับ 3 จะถูกส่งไปเล่นต่อในยูฟ่ายูโรปาลีก
ในระบบลีกเฟส ทั้ง 36 ทีมจะอยู่ในตารางคะแนนรวมเพียงตารางเดียว แต่ละทีมเล่น 8 นัดกับคู่แข่งที่จับสลากมาโดยไม่มีการเจอทีมเดิมซ้ำในรอบนี้ ทุกผลการแข่งขันจึงส่งผลต่ออันดับในตารางใหญ่โดยตรง ต่างจากเดิมที่ตารางของแต่ละกลุ่มเป็นอิสระต่อกัน
ตารางเปรียบเทียบรูปแบบเดิมกับรูปแบบใหม่
ตารางด้านล่างเปรียบเทียบความแตกต่างสำคัญระหว่างรอบแบ่งกลุ่มแบบเดิมกับลีกเฟสแบบใหม่ในแต่ละประเด็นหลัก
| ประเด็น | รูปแบบเดิม (ถึงฤดูกาล 2023/24) | รูปแบบใหม่ (ตั้งแต่ฤดูกาล 2024/25) |
|---|---|---|
| จำนวนทีม | 32 ทีม | 36 ทีม |
| โครงสร้างรอบแรก | แบ่ง 8 กลุ่ม กลุ่มละ 4 ทีม | ตารางลีกรวมเพียงตารางเดียว |
| จำนวนนัดต่อทีม | 6 นัด พบคู่แข่ง 3 ทีมแบบเหย้า-เยือน | 8 นัด พบคู่แข่ง 8 ทีม ทีมละ 1 นัด |
| เงื่อนไขเข้ารอบ | อันดับ 1–2 ของกลุ่มเข้ารอบ 16 ทีม | อันดับ 1–8 เข้ารอบทันที อันดับ 9–24 ต้องเพลย์ออฟ |
| ทีมที่ตกรอบ | อันดับ 3 ของกลุ่มไปเล่นยูโรปาลีกต่อ | อันดับ 25–36 ตกรอบทันที ไม่มีไปต่อยูโรปาลีก |
จากตารางจะเห็นว่ารูปแบบใหม่เพิ่มทั้งจำนวนทีม จำนวนนัด และความหลากหลายของคู่แข่ง ขณะเดียวกันก็ตัดช่องทางการไปเล่นต่อในยูโรปาลีกออกไปอย่างสิ้นเชิง ทำให้ทุกนัดในลีกเฟสมีความหมายมากขึ้น
สรุปกติกาลีกเฟส 36 ทีม
หัวใจของ ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รูปแบบใหม่ อยู่ที่กติกาของรอบลีกเฟส ซึ่งมีรายละเอียดที่แฟนบอลควรรู้ทั้งการแบ่งโถ การจับสลาก การคิดคะแนน และเงื่อนไขเข้ารอบ หัวข้อต่อไปนี้คือสรุปกติกาลีกเฟส 36 ทีม แบบครบถ้วนทีเดียว
การแบ่งโถและการจับสลากคู่แข่ง
ทั้ง 36 ทีมถูกแบ่งเป็น 4 โถ โถละ 9 ทีม ตามอันดับค่าสัมประสิทธิ์สโมสรของยูฟ่า (UEFA Club Coefficient) ซึ่งคำนวณจากผลงานในฟุตบอลถ้วยยุโรปย้อนหลัง โดยแชมป์เก่าจะได้เป็นทีมวางอันดับหนึ่งของโถ 1 เสมอ ค่าสัมประสิทธิ์นี้สะท้อนผลงานระยะยาวของแต่ละสโมสร ซึ่งมีแนวคิดใกล้เคียงกับบทความ ลำดับและผลงานของทีมฟุตบอล ที่เราเคยวิเคราะห์ไว้
ในการจับสลาก แต่ละทีมจะถูกจับให้พบคู่แข่งจากแต่ละโถโถละ 2 ทีม (เล่นในบ้าน 1 ทีม และเล่นเป็นทีมเยือน 1 ทีม) รวมเป็น 8 นัดกับคู่แข่ง 8 ทีมที่ต่างกัน โดยมีข้อจำกัดสำคัญคือทีมจากชาติเดียวกันจะไม่เจอกันเองในรอบนี้ และแต่ละทีมจะเจอคู่แข่งจากชาติใดชาติหนึ่งได้ไม่เกิน 2 ทีม
เนื่องจากการจับสลากด้วยลูกบอลแบบเดิมจะซับซ้อนและใช้เวลานานเกินไปภายใต้ระบบใหม่ ยูฟ่าจึงใช้การจับด้วยมือเพียงเพื่อกำหนดจุดเริ่มต้น แล้วให้ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ที่ผ่านการตรวจสอบเป็นผู้สุ่มจับคู่แข่งทั้ง 8 ทีมของแต่ละสโมสรภายใต้เงื่อนไขข้างต้น โดยตารางแข่งขันจริงจะประกาศในภายหลัง
การคิดคะแนนและการจัดอันดับ
การคิดคะแนนยังใช้มาตรฐานเดียวกับฟุตบอลลีกทั่วไป คือชนะได้ 3 แต้ม เสมอได้ 1 แต้ม และแพ้ไม่ได้แต้ม ลีกเฟสแข่งขันกันตั้งแต่เดือนกันยายนยาวไปถึงเดือนมกราคม โดยนัดสุดท้ายทั้ง 18 เกมจะแข่งขันพร้อมกันทั้งหมดเพื่อความโปร่งใสและป้องกันการล็อกผล
หากมีทีมที่คะแนนเท่ากัน ยูฟ่าจะพิจารณาตามลำดับคือผลต่างประตูได้-เสีย จำนวนประตูที่ยิงได้ ประตูที่ยิงในฐานะทีมเยือน จำนวนนัดที่ชนะ และจำนวนนัดที่ชนะในฐานะทีมเยือน ตามด้วยคะแนนรวมของบรรดาคู่แข่งที่แต่ละทีมเจอในลีกเฟส ซึ่งต่างจากฟุตบอลลีกบางแห่งที่ใช้ผลเฮดทูเฮดเป็นเกณฑ์แรก
หากยังเท่ากันอีกจะใช้คะแนนวินัยจากใบเหลืองและใบแดงเป็นตัวตัดสิน โดยทีมที่เสียใบน้อยกว่าจะได้เปรียบ ผู้ที่สนใจรายละเอียดกติกาส่วนนี้สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จากบทความ ทำความเข้าใจใบแดงและใบเหลือง ก่อนที่กรณีสุดท้ายจะตัดสินด้วยค่าสัมประสิทธิ์สโมสรของยูฟ่า
เงื่อนไขการเข้ารอบจากตารางลีกเฟส
เมื่อครบ 8 นัด ตำแหน่งในตารางคะแนนรวมจะตัดสินชะตาของแต่ละทีมทันที โดยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มอย่างชัดเจนตามตารางสรุปด้านล่างนี้
เงื่อนไขการเข้ารอบจากลีกเฟส
| อันดับในลีกเฟส | ผลที่เกิดขึ้น |
|---|---|
| 1–8 | ผ่านเข้ารอบ 16 ทีมสุดท้ายโดยตรงในฐานะทีมวาง |
| 9–16 | เล่นรอบเพลย์ออฟในฐานะทีมวาง ได้เล่นนัดที่สองในบ้าน |
| 17–24 | เล่นรอบเพลย์ออฟในฐานะทีมที่ไม่เป็นทีมวาง |
| 25–36 | ตกรอบทันที และไม่ได้ไปเล่นยูโรปาลีกต่อ |
โครงสร้างเช่นนี้ทำให้ทีมใหญ่ไม่สามารถประมาทได้แม้จะการันตีการผ่านเข้ารอบแล้ว เพราะอันดับในลีกเฟสยังกำหนดความได้เปรียบในเส้นทางรอบน็อกเอาต์ต่อไปอีกด้วย
เส้นทางรอบน็อกเอาต์ภายใต้รูปแบบใหม่
หลังจบลีกเฟส การแข่งขันจะเข้าสู่รอบน็อกเอาต์ที่ยังคงแข่งขันแบบเหย้า-เยือนสองนัดเหมือนเดิมเป็นส่วนใหญ่ แต่มีรอบเพลย์ออฟเพิ่มเข้ามาเป็นด่านแรกสำหรับทีมที่จบกลางตาราง
รอบเพลย์ออฟและรอบ 16 ทีมสุดท้าย
ทีมอันดับ 9–24 จะต้องเล่นรอบน็อกเอาต์เพลย์ออฟแบบเหย้า-เยือน โดยอันดับ 9–16 เป็นทีมวางและได้สิทธิ์เล่นนัดที่สองในบ้าน ผู้ชนะทั้ง 8 คู่จะผ่านเข้าไปรอในรอบ 16 ทีมสุดท้ายพบกับ 8 ทีมที่จบอันดับ 1–8 ของลีกเฟส โดยทีมอันดับสูงจะได้เจอคู่แข่งที่อันดับต่ำกว่า
สำหรับกติกาการตัดสินผู้ชนะ ยูฟ่ายกเลิกกฎประตูทีมเยือนไปแล้วตั้งแต่ฤดูกาล 2021/22 ดังนั้นหากผลรวมสองนัดเสมอกันจะต้องต่อเวลาพิเศษและดวลจุดโทษทันที ส่วนเทคโนโลยีผู้ช่วยผู้ตัดสินก็ยังถูกใช้ในทุกนัดเช่นเดิม อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความ เจาะลึกระบบ VAR
จากรอบรองชนะเลิศสู่นัดชิงชนะเลิศ
รอบรองชนะเลิศยังคงเล่นแบบเหย้า-เยือนสองนัดตามปกติ ส่วนนัดชิงชนะเลิศจะเป็นการแข่งขันนัดเดียวตัดสินบนสนามกลางที่ยูฟ่ากำหนดล่วงหน้าหลายปี เช่น นัดชิงชนะเลิศฤดูกาล 2025/26 จัดขึ้นที่สนามปุชกาช อารีนา ในกรุงบูดาเปสต์ ประเทศฮังการี
แชมป์ในยุคลีกเฟส 2 ฤดูกาลแรก
ฤดูกาล 2024/25 ซึ่งเป็นฤดูกาลแรกของรูปแบบใหม่ ปารีส แซงต์-แชร์กแมง คว้าแชมป์สมัยแรกในประวัติศาสตร์สโมสร ด้วยการเอาชนะ อินเตอร์ มิลาน 5-0 ในนัดชิงชนะเลิศที่เมืองมิวนิก ซึ่งเป็นผลต่างประตูที่ขาดที่สุดในประวัติศาสตร์นัดชิงชนะเลิศของรายการนี้
ต่อมาในฤดูกาล 2025/26 เปแอสเชก็ป้องกันแชมป์ได้สำเร็จ หลังเสมอกับ อาร์เซนอล 1-1 ตลอด 120 นาที ก่อนเอาชนะในการดวลจุดโทษ 4-3 ที่บูดาเปสต์ กลายเป็นแชมป์ติดต่อกันสองสมัยแรกในยุคลีกเฟส และพิสูจน์ให้เห็นว่ารูปแบบใหม่ก็ยังให้แชมป์ที่สมศักดิ์ศรี
สรุป
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รูปแบบใหม่ เปลี่ยนการแข่งขันจากรอบแบ่งกลุ่มมาเป็นลีกเฟสที่รวม 36 ทีมไว้ในตารางเดียว แต่ละทีมเล่น 8 นัดกับคู่แข่ง 8 ทีม โดยอันดับ 1–8 เข้ารอบ 16 ทีมทันที อันดับ 9–24 ต้องผ่านด่านเพลย์ออฟ และอันดับ 25–36 ตกรอบโดยไม่มีโอกาสไปต่อในยูโรปาลีก เมื่อเข้าใจสรุปกติกาลีกเฟส 36 ทีม ครบทุกขั้นตอนแล้ว แฟนบอลจะตามเกมได้สนุกขึ้น เพราะทุกนัดและทุกประตูมีผลต่ออันดับในตารางใหญ่อย่างแท้จริง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รูปแบบใหม่ เริ่มใช้ตั้งแต่เมื่อไร
เริ่มใช้ตั้งแต่ฤดูกาล 2024/25 และยังคงใช้ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน โดยฤดูกาลแรกของระบบนี้ปารีส แซงต์-แชร์กแมง คือผู้คว้าแชมป์ไปครอง
ทีมอันดับ 3 ของกลุ่มยังได้ไปเล่นยูโรปาลีกเหมือนเดิมหรือไม่
ไม่มีแล้ว ภายใต้รูปแบบใหม่ทีมที่จบอันดับ 25–36 ของลีกเฟสจะตกรอบทันที โดยไม่มีการย้ายไปเล่นต่อในยูฟ่ายูโรปาลีกเหมือนในระบบรอบแบ่งกลุ่มเดิมอีกต่อไป
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกรูปแบบใหม่ต่างจากเดิมยังไง ในส่วนของการจับสลาก
รูปแบบเดิมจับสลากแบ่ง 8 กลุ่มด้วยมือทั้งหมด แต่ระบบใหม่ใช้คอมพิวเตอร์สุ่มคู่แข่ง 8 ทีมของแต่ละสโมสรจากทั้ง 4 โถ เพราะหากจับด้วยมือล้วนจะต้องใช้ลูกบอลจับสลากจำนวนมหาศาลและใช้เวลาหลายชั่วโมง
ลีกเฟสตัดสินอันดับอย่างไรหากคะแนนเท่ากัน
พิจารณาผลต่างประตูได้-เสียเป็นเกณฑ์แรก ตามด้วยจำนวนประตูที่ยิงได้ ประตูทีมเยือน จำนวนนัดที่ชนะ และคะแนนรวมของคู่แข่งในลีกเฟสตามลำดับ ซึ่งต่างจากลีกอย่างลาลีกาหรือเซเรียอาที่ใช้เฮดทูเฮดก่อน






